Najnowszy post

Zielone światło dla budowy dalszego odcinka S11 w kierunku Kępna

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad uzyskała właśnie ważną decyzję, która otwiera drogę do budowy kolejnego odcinka S11. Chodzi o ekspresówkę w kierunku Kępna, która zupełnie zmieni charakter Antonina. Wieś nie będzie już miejscowością przy drodze krajowej, co może znacznie zmienić życie jej mieszkańców na lepsze. Czy pozycja turystyczna Antonina jest wypracowana na tyle, aby utrzymał status miejscowości idealnej do wypoczynku? 

Schön Friedrich (1880-1929) - biogram

Kolejna "Persona grata" na blogu to Friedrich Schön - wójt i sołtys Czarnegolasu. Sylwetkę samorządowca przedstawia regionalistka Danuta Jonak. 



Na cmentarzu ewangelickim w centrum wsi przy ulicy Leszczynowej w Czarnymlesie, znajduje się mogiła Friedricha Schoena=Schöna* (1880-1929), sołtysa i wójta Czarnegolasu, poch. wspólnie z żoną Johanną Schoen=Schön* (1876-1930).


Hier ruhen in Gott meine lieben Eltern

= Tu spoczywają w Bogu moi kochani rodzice

FRIEDRICH SCHOEN *12.5.1880. †14.10.1929

JOHANNA SCHOEN geb.=z d. URBAN *27.5.1876. †28.7.1930


 



Friedrich Schön urodził się 12 maja 1880 r. Ze źródeł i nekrologów można wyczytać, że miał żonę Johannę z d. Urban, rodziców, dzieci, wnuki, rodzeństwo, był też wujkiem. Miał rodzinę i znajomych w Czarnymlesie, Laskach, Kotowskiem, Görlitz i Wrocławiu. Był on oberżystą i sołtysem Czarnegolasu.

Gościnny Friedrich Schön z Czarnegolasu należał do spółki Schwarzwalder Darlehns-Kassenverein z nieograniczoną odpowiedzialnością, z której to w 1921 r. wystąpił z zarządu. Spółka ta zapisana była w rejestrze spółdzielczym z 1921 r. [w powiecie odolanowskim] pod nr 2.

Friedrich Schön wspierał Komitet Pomocy Inwalidom Polskim na Województwo Poznańskie i na jego statutowe cele złożył w 1922 r. ofiarę w wysokości 500 marek.

W wyborach do Sejmiku Powiatowego w dn. 13.12. 1925 r. został przewodniczącym biura głosowania. W Okręgu Wyborczym Nr 1 w Świecy w 1925 r. w wyborach do Sejmiku Powiatowego na liście nr 1 pod poz. 4 był Fryderyk Schön ur. 12.05.1880, oberżysta z Czarnegolasu.

W wyborach do zarządów gmin wiejskich w powiecie odolanowskim w 1926 r. na Czarnylas wybrano sołtysa Czarnegolasu Fryderyka Schöna.

W dn. 15 grudnia 1927 r. na Sejmiku Powiatowym wybrano rolnika i sołtysa z Czarnegolasu Fryderyka Schöna, jako jego członka.

W 1928 r. Fryderyk Schoen, jako 47 letni rolnik, mieszkaniec Czarnegolasu, startował w wyborach parlamentarnych do Sejmu i Senatu z listy Narodowego Państwowego Bloku Pracy w Okręgu nr 21 poz. 7.

W 1928 r. był Fryderyk zastępcą urzędnika stanu cywilnego na obwód Czarnylas.

W 1926 r. dokonano dwukrotnego włamania do oberży Fryderyka Schöna, pierwsze włamanie było w nocy z 12 na 13 lutego ze szkodą 800 zł a następna nieudana próba włamania do lokalu około października tego roku.







Fryderyk Schön był myśliwym, w listopadzie 1927 r. wydano mu stosowną roczną kartę łowiecką.

W Sprawozdaniu Wielkopolskiego Towarzystwa Kółek Rolniczych za 1927 r. widnieje nazwisko Fryderyka Schöna jako prezesa Kółka Rolniczego w Czarnymlesie w powiecie odolanowskim.

Friedrich Schön był ewangelikiem, samorządowcem, członkiem Sejmiku Powiatowego, Sołtysem i Wójtem Obwodu Czarnylas mianowanym przez wojewodę na to stanowisko w 1928 r. Friedrich należał do Towarzystwa Powstańców i Wojaków i był jego przewodniczącym.

Do sądów rozjemczych w 1928 r. w powiecie odolanowskim powołano na Czarnylas na przewodniczącego Fryderyka Schöna.

Jako wójt obwodowy Fryderyk Schön opracowywał preliminarze budżetów i przedkładał je do publicznego wglądu i tak w 1928 r. na rok 1928/29 oraz w 1929 r. na rok 1929/1930.

W sali – oberży, która należała do Friedricha Schöna odbywały się różne uroczystości. W dn. 22 stycznia 1927 r. odbył się uroczysty wieczór ku uczczenia bohaterów Powstania Styczniowego (1863 r.). W 1928 r. w 10 rocznicę Powstania Wielkopolskiego odbył się capstrzyk z udziałem miejscowych towarzystw wojskowo-wychowawczych oraz zabawa taneczna. Dnia 18 lutego 1928 r. w sali Schöna w Czarnymlesie odbyła się zabawa nauczycielstwa ogniskowego a dochód z zabawy w wysokości 150 zł przeznaczono na zakup instrumentów muzycznych. Lokal Schöna był też miejscem poboru w dn. 16 czerwca 1925 r. dla Czarnegolasu i Hetmanowa.

W l. 1924 – 1929 w oberży Schöna odbywały się licytacje i sprzedaże drzewa z leśniczówki Krzyżaki Książęcego Nadleśnictwa Hrabstwa Przygodzkiego i leśnictwa Piec Górny oraz odbywało się wydzierżawienie trawy w rowach przy szosach i drogach powiatowych.

W roku 1924, 1928, 1929, 1930 przed oberżą Schöna odbywały się przeglądy koni z Czarnegolasu i Hetmanowa. Sam Fryderyk Schön miał ogiery: Acoba, Alarma, Schilla i Ekrana, które były stadnikami rozpłodowymi a przy jego oberży była stacja kopulacyjna Czarnylas Pagenkopf, urządzona przez Państwowe Stado Ogierów w Gnieźnie i zarządzana przez niego. Stacja za swoje usługi pobierała taksy 15,60 zł za Acoba i po 10,60 zł za Alarma, Ekrana i Schilla.

Sołtys Fryderyk Schön z Czarnegolasu był w 1927 r. komendantem obwodu pożarniczego na Czarnylas i sąsiadujące miejscowości m.in. na Hetmanów.

Wojewoda Poznański w 1928 r. mianował na wójta Czarnegolasu Fryderyka Schöna z Czarnegolasu a

jego zastępcę rolnika Józefa Pinkowskiego ze Świecy.

Wojewoda Poznański, dekretem z dn. 4 sierpnia 1928 r., mianował wójta Fryderyka Schöna w

miejsce Stefanii Janickiej na z-cę urzędnika stanu cywilnego na obwód Czarnylas.

Wielkopolska Izba Rolnicza w Poznaniu informowała w 1929 r. o pokazie bydła w Czarnymlesie przed oberżą Schöna.

Naczelnik Poznańskiego Okręgu Legalizacji Narzędzi Mierniczych informował w ogłoszeniu o legalizacji wag i miar w dn. od 8 do 11 czerwca 1927 r. i w 1929 r. w lokalu Fryderyka Schöna dla Czarnegolasu.

Na sali Schöna w 1928 i 1929 r. odbywały się zebrania Inwalidów Wojennych dla osób, które odniosły rany wojenne i były chore w czasie wojny oraz zebrania dla Inwalidów Wdów i Sierot oraz Inwalidów Cywilnych

Friedrich Schön był zasłużonym obywatelem, sumiennym i gorliwym pracownikiem w służbie samorządu, prawym człowiekiem, należał do Towarzystwa Powstańców i Wojaków oraz Towarzystwa Inwalidów Wojennych w Odolanowie. Wspomagał finansowo Związek Inwalidów Wojennych i Związek Inwalidów Wdów i Sierot oraz Inwalidów Cywilnych (ZIWiSoIC).

Za zasługi na polu pracy społecznej Prezes Rady Ministrów Józef Piłsudski nadał w 1927 r. Fryderykowi Schoenowi sołtysowi w Czarnymlesie Brązowy Krzyż Zasługi. Prezydent RP Ignacy Mościcki nadał w dn. 24 kwietnia 1928 r., sołtysowi Fryderykowi Schönowi z Czarnegolasu, Brązowy Krzyż Zasługi za jego zasługi na polu pracy społecznej, odznaczenie to zostało mu wręczone w starostwie odolanowskim.

Fryderyk Schön zmarł 14 października 1929 r. po ciężkiej i długiej chorobie w Czarnymlesie w 49 roku życia, serce przestało bić przed półwieczem. Został pochowany na ewangelickim cmentarzu przy obecnej ul. Leszczynowej w Czarnymlesie. Żona Friedricha, Johanna, zmarła w 1930 r. i pochowana została obok męża.

Wojewoda Poznański pismem z dn. 28 października 1929 r. w miejsce zmarłego Fryderyka Schöna mianował Tomasza Kołaka (1898-1936) z Czarnegolasu wójtem na obwód Czarnylas powiatu odolanowskiego.


„…Ewangelik Fryderyk polskim medalem odznaczony,

Z żoną Johanną na wzgórku w centrum wsi leży.

Nikt ich nie wspomni, światełka nie zapali,

Bo wszyscy ich najbliżsi wyjechali….”


Fragment z wiersza „Qltura 21- rozmyślania (takie nocne)”

z tomiku wierszy „ Smutni panowie…: Wiersze…” / Danuta Jonak. Lewków 2020


*Niemieckie litery ü, ö, ä można w tekstach polskich pozostawiać bez zmian lub zapisywać jako ue, oe, ae. Preferuje się pisownię oryginalną.

Literatura:

• CZARNYLAS. W: Orędownik Ostrowski. 1926, nr 14, s. [2]
• CZARNYLAS. W: Orędownik Ostrowski. 1926, nr 47, s. [2]
• CZARNYLAS. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 63, s. [3]
• CZARNYLAS. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 49 s. [3]
• CZARNYLAS. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 5, s. [1]
• ER. Czarnylas / er. W: Orędownik Ostrowski. 1927, nr 11, s. [1]
• KSIĄŻĘCA Izba Dominjalno-Leśna Hrabstwa Przygodzkiego. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 13, s. [3]
• KSIĄŻĘCE Nadleśnictwo Hrabstwa Przygodzkiego. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 45, s. [4]. W: Orędownik Ostrowski. 1928, [nr 46] z dn. 15.06., Dod. s. [1]
• KSIĄŻĘCE Nadleśnictwo Hrabstwa Przygodzkiego. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 67, s. [3]
• KSIĄŻĘCE Nadleśnictwo Hrabstwa Przygodzkiego. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 85, s. [3]. W:
Orędownik Ostrowski. 1928, [nr 86] z dn. 26.10., Dod. s. [2]
• KSIĄŻĘCE Nad[leśnictwo] Przygodzice. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 103, s. [3]
• KSIĄŻĘCE Nad[leśnictwo] Przygodzice. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 11, s. [3]. W: Orędownik
Ostrowski. 1929, nr 12, s. [4]
• KSIĄŻĘCE Nadleśnict[wo] Przygodzice. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 23, s. [4]. W: Orędownik
Ostrowski. 1929, nr 24, s. [4]
• KSIĄŻĘCE Nadleśnict[wo] Przygodzice… W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 37, s. [3]
• KSIĄŻĘCE Nadleśnict[wo] Przygodzice. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 70, s. [4]
• KSIĄŻĘCE Nadleśnictwo Przygodzice. W: Orędownik Ostrowski. 1930, nr 34, s. [4]
• LICYTACJA drzewa opał[owego]. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 3, s. [4]
• LICYTACJA na drzewo opałowe. W: Orędownik Ostrowski. 1924, nr 81, s. [4]
• LICYTACJA na drzewo opał[owe]. W: Orędownik Ostrowski. 1927, nr 64, s. [3]
• LICYTACJA na drzewo opałowe i kupki. W: Orędownik Ostrowski. 1926, nr 32, s. [4]
• LICYTACJA na drzewo opałowe z leśnictwa Krzyżaki. W: Orędownik Ostrowski. 1924, nr 81, s. [4]
• LICYTACJA na drzewo użytkowe i opałowe. W: Orędownik Ostrowski. 1927, nr 15, s. [4]
• LISTA Okręgowa nr. 21 (Narodowy Państwowy Blok Pracy). W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 13, s. [1]
• MIANOWANIE wójtów. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 56, s. [1]
• NA cele Komitetu Pomocy Inwalidom Polskim na Województwo Poznańskie złożyli ofiary… W:
Orędownik Ostrowski. 1922, nr 13, s. [2]
• NEKROLOG. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 84, s. [4]
• NEKROLOG. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 86, s. [4]
• NEKROLOG. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 84, s. [4]
• NEKROLOG. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 84, s. [4]
• ODOLANÓW (Odznaczenie). W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 34, s. [2]
• ODOLANÓW. W: Orędownik Ostrowski. 1927, nr 103, s. [2]
• OGŁOSZENIE. W: Orędownik Ostrowski. 1921, nr 24, s. [4]
• OGŁOSZENIE. W: Orędownik Ostrowski. 1921, nr 85, s. [4]
• PAN Wojewoda Poznański, dekretem z dnia 4 sierpnia... W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 70, s. [1]
• PAŃSTWOWE Stado Ogierów w Gnieźnie urządza w powiecie odolanowskim stacje kopulacyjne. W:
Orędownik Ostrowski. 1926, nr 10, s. [1]
• PAŃSTWOWE Stado Ogierów w Gnieźnie urządziło w powiecie odolanowskim stacje kopulacyjne. W:Orędownik Ostrowski. 1927, nr 15, s. [1]
• PIETRALCZYK Kazimierz. Wiadomości o Czarnymlesie i okolicy w „Orędowniku Ostrowskim” z lat 1925-1926 / zebrał Kazimierz Pietralczyk. W: Przyg. Wieści Gminne. 2012, nr 2(69), s. 17-18
• PLAN urzędowania komisji przeglądowej na powiat odolanowski dla zwierząt pociągowych. W: Orędownik Ostrowski. 1924, [nr 41] z dn. 21.05., Dod. s. [1]
• PLAN przeprowadzenia poboru w powiecie odolanowskim. W: Orędownik Ostrowski. 1925, nr 38, s. [1]
• PLAN dodatkowy przeglądu koni w powiecie odolanowskim. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 78, s. [1]
• PLAN przeglądu koni na powiat odolanowski. W: Orędownik Ostrowski. 1928, [nr 33] z dn. 24.04., Dod. s. [1]
• PLAN przeglądu koni na powiat odolanowski. W: Orędownik Ostrowski. 1929, [nr 51] z dn. 25.06., Dod. s. [1]
• PLAN przeglądu koni w powiecie odolanowskim. W: Orędownik Ostrowski. 1930, [nr 37] z dn. 09.05., Dod. s. [1]
• PLAN urzędowania komisji przeglądowej na powiat odolanowski dla zwierząt pociągowych. W: Orędownik Ostrowski. 1924, [nr 41] z dn. 21.05., Dod. s. [1]
• PODAJĘ do publicznej wiadomości, że Wielkopolska Izba Rolnicza w Poznaniu wyznaczyła pokazy bydła w powiecie odolanowskim...dnia 3. sierpnia br. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 58, s. [1]
• POKAZY bydła w powiecie odolanowskim. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 60, s. [1].
• POWOŁUJĄC się na ogłoszenie Naczelnika Poznańskiego Okręgu Legalizacji Narzędzi Mierniczych... W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 10, s. [1]
• POWOŁUJĄC się na obwieszczenie o wtórnej legalizacji narzędzi mierniczych. W: Orędownik Ostrowski.1927, nr 13, s. [1]
• PRELIMINARZ budżetu Wójtostwa w Czarnymlesie. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 75, s. [1]
• PRELIMINARZ budżetu Wójtostwa w Czarnymlesie na rok 1929/30. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 20, s. [1]
• SERDECZNE „Bóg zapłać” [Podziękowania od Żony]. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 85, s. [4]
• SPRAWOZDANIE Wielkopolskiego Towarzystwa Kółek Rolniczych za rok 1927. – Poznań : Wielkopolskie Towarzystwo Kółek Rolniczych. – 1928. - s. [2], 86, [1] ; 23 cm
• TEGOROCZNE wiosenne licencjonowanie stadników rozpłodowych... W: Orędownik Ostrowski. 1926, nr 22, s. [1]
• UCHWAŁA ortograficzna Nr 3 rady języka polskiego w sprawie zapisu niemieckich liter Ü, ü; Ö, ö; Ä, ä (przyjęta na XI Posiedzeniu Plenarnym dn. 20 listopada 200 1r.). [online]. [dostęp 19.01.2022]. Dostępny w Internecie: https://rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=75:zapis-niemieckich-liter-ue-oe-ae&catid=43&Itemid=81 .
• W listopadzie 1927 wydałem następującym osobom roczne karty łowieckie. W: Orędownik

Ostrowski. 1927, [nr 101] z dn. 20.12., Dod. s. [1]
• W sprawie mianowania wójta na obw[ód] Czarnylas. W: Orędownik Ostrowski. 1929, nr 90, s. [1]
• WL. Odolanów/ wl. W: Orędownik Ostrowski. 1927, nr 103, s. [2]
• WL. Odolanów / wl. W: Orędownik Ostrowski. 1927, nr 104, s. [2]
• WL. Czarnylas / wl. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 16, s. [2]
• WYBORY do Sejmiku Powiatowego w niedzielę dnia 13-go grudnia 1925 r. W: Orędownik Ostrowski. 1925, nr 92, s. [4]
• WYBORY Zarządów gmin wiejskich w powiecie odolanowskim. W: Orędownik Ostrowski. 1926, [nr 94] z dn. 23.11., Dod. s. [1]
• WYDZIERŻAWIENIE trawy w rowach szós i dróg powiatowych. W: Orędownik Ostrowski. 1927, nr 32, s. [4]
• Z urzędów. W: Orędownik Ostrowski. 1927, nr 76, s. [1]
• Z urzędów. W: Orędownik Ostrowski. 1928, nr 20, s. [1]
• Z urzędów. W: Orędownik Ostrowski. 1928, [nr 66] z dn. 17.08., Dod. s. [1]
• Z urzędów. Wykaz obwodów pożarniczych w powiecie odolanowskim. W: Orędownik Ostrowski. 1927, [nr 101] z dn. 20.12., Dod. s. [1]
• Z urzędów. Wykaz obwodów pożarniczych w powiecie odolanowskim. W: Orędownik Ostrowski. 1927, [nr 101] z dn. 20.12., Dod. s. [1]
• ZARZĄDZENIE Prezesa Rady Ministrów z dn. 21 grudnia 1927 r. W: Monitor Polski. 1927 nr 295 z dn. 27.12. poz. 815, s. 2 Oprac. Danuta Jonak

Komentarze

Jesteśmy też na Instagramie